Archive

Amsterdam IX: 50 jaar Bijlmer

De Bijlmer bestaat dit jaar 50 jaar. Het heeft door de jaren heen niet zo’n beste reputatie gekregen. Dat terwijl de bouwmeester van dit project grote idealen nastreefden. Deze ochtend praatten wij over deze man, Siegfried Nassuth, zijn idealen en wat ervan geworden is. Onze gast Daan Dekker schreef een boek over hem, de Betonnen Droom.
In de jaren negentig vond er ook een grootste vernieuwing van de Bijlmer plaats. Deze vernieuwing werd geleid door Joop de Haan, ook bij ons aan tafel. Werden de idealen van Nassuth weer nagestreefd in de jaren negentig of werd er voor een heel andere aanpak gekozen?
U hoort het allemaal in deze mooie uitzending, waar ook nog een reportage over het Bijlmermuseum én een column over tegeltjeswijsheden van Bart van Heerikhuizen in zit!
Met presentatie van Henk en Mirjam.

Dossier: Amsterdam

Licht in donkere tijden

Licht heeft een dubbelrol in ons leven. Wij kunnen niet zonder, maar soms kan licht ook onze vijand zijn. Deze zondag bij Radio Swammerdam sprak Elmer Rikhof samen met Henk Ruigrok van der Werven met onze columniste Gemma Venhuizen (fysisch geograaf & freelance wetenschapsjournalist) over haar nieuwe boek Licht. Zij gingen hierbij vooral in op de relatie tussen licht en voedsel. Ook was te gast Arjen Amelink (senior-onderzoeker bij afdeling Optica van TNO in Delft) Hij doet onderzoek naar hoe we kanker in de toekomst kunnen opsporen met behulp van spectroscopie. Zij spraken over de goede vooruitzichten en de obstakels van dit onderzoek.
Tim Wagemakers verzorgde de column, over de donkere tijden waarin wij leven.

Dossier: Los

Baas in Eigen Brein III: Ooit een normaal mens ontmoet? De geschiedenis van de antipsychiatrie.

Bedplassen, waanbeelden over octopussen en haat jegens ouders; de antipsychiatrie pleitte er in de jaren 60 en 70 voor dat psychiatrisch patienten hun klachten meer moesten omarmen dan zich vol te laten stoppen met medicijnen. De naamgever van het dossier Baas in eigen brein, Gemma Blok, was te gast bij Radio Swammerdam. Zij schreef haar proefschrift over de antipsychiatrie tussen 1965-1985 in Nederland.

Henk en Mirjam spraken met Gemma over hervormingen in de psychiatrie in de jaren zestig en zeventig. Wat houdt die antipsychiatrie precies in? En wat is ervan over gebleven?  Verder spraken zij over de gekkenkrant, shocktherapie en gezinstherapie.

Verder maakte Misha en Henk een reportage bij centrum de Brouwerij, een instelling die anno 2016 de GGZ wil hervormen. Luisteren dus!

Dossier: Baas in eigen brein

Baas in Eigen Brein II – Gewoontes en verslavingen

Verslavingen en gewoontes we hebben ze allemaal. Maar wat gebeurt er in je hersenen als je een bepaalde gewoonte hebt? En waarom kun je er soms zo moeilijk vanaf komen? Marie Beth en Henk spraken hierover met twee hersenonderzoeksters. Sanne de Wit (UvA) doet onderzoek naar gewoontes in het door haar opgerichte Habit Lab en zoekt daar antwoord op vragen zoals waar onze gewoontes vandaan komen en hoe we ze kunnen afleren of aanleren. Ook spraken ze met Anneke Goudriaan, neuropsycholoog en hoogleraar van het AMC. Zij onderzoekt verslavingen en vertelde over de neurologische achtergrond van verslavingen en hoe deze kunnen worden. Misha probeerde ondertussen in het Habit Lab slechte gewoontes af te leren en Sicco las een column voor over eetverslaving.

Presentatoren: Marie Beth van Egmond en Henk Ruigrok van der Werven
Gasten: Sanne de Wit en Anneke Goudriaan
Column: Sicco de Knecht
Reportage: Misha Melita
Techniek: Luuc Brans

Dossier: Baas in eigen brein

Tijd II – Filosofie van tijd en het juiste moment

Soms vliegt hij, soms lijkt hij stil te staan, en in een angstaanjagend tempo tikt hij weg: de tijd. In deze uitzending stond Swammerdam volledig in het teken van dit verwarrende – en daardoor oneindig interessante – fenomeen. Mirjam en Elmer gingen op bezoek bij filosofe Joke Hermsen, auteur van het boek Kairos. In haar atelier gingen zij in gesprek over de tijd als filosofisch concept. En vragen haar: bestaat er zoiets als het juiste moment?
Ook gingen Marie Beth en Henk gingen op zoek naar het Eureka-moment bij wiskundigen, en maakten hierover een reportage.

En onze columniste Gemma Venhuizen droeg haar column over het juiste moment voor.

Presentatie: Mirjam van Zuidam en Elmer Rikhof
Column: Gemma Venhuizen
Techniek: Marie Beth van Egmond, Mirjam van Zuidam en Luuc Brans
Reportage: Henk Ruigrok van der Werven en Marie Beth van Egmond

Dossier: Tijd

Revolutie I: Data-activisme en de (r)evolutie van de kraker

Activisme toen en nu. In deze uitzending staat Radio Swammerdam in het teken van la revolution.

In 1980 hing een mist van traangas in de straten van Amsterdam. Door de vele confrontaties tussen krakers en ME wordt dit jaar door sommige het meest recente rampjaar uit de NL geschiedenis genoemd. We praten over de opkomst en neergang van de kraakbeweging met socioloog en ex-kraker Eric Duivenvoorden.

Tegenwoordig is de baksteen achterhaald. Een laptop en wat kennis van het programmeren is voldoende. Postdoc Lonneke van der Velden is te gast en vertelt ons over haar haar onderzoek naar data-activisme.

Dossier: Revolutie

(W)Etenschap III: Het voedsellabyrint

Is gezond eten louter een individuele aangelegenheid? En hoe schadelijk zijn E-nummers? Er is veel tegenstrijdige informatie over gezond worden en blijven, maar wat moeten wij als consument geloven?

Jaap Seidell en Jutka Halberstadt proberen met hun boek ‘Het voedsellabyrint’ een weg te banen door al deze tegenstrijdige berichten. Tegelijkertijd proberen zij ons een samenhangende visie te bieden over complexe onderwerpen als gezonde voeding, obesitas en vele andere onderwerpen.

In deze uitzending zijn Elmer Rikhof en Henk Ruigrok van der Werven met prof. dr. ir. Jaap Seidell (VU) in gesprek gegaan over zijn boek ‘Het Voedsellabyrint’.

Wil je de hele aflevering op je smartphone luisteren? Dat kan via onze podcast in iTunes en Stitcher, abonneer je: dan ontvang je elke week automatisch de nieuwste aflevering.

Dossier: (W)etenschap

Maatschappij III: eHealth en BigData in de gezondheidszorg

Apps op je smartphone die meten hoe gestrest je bent, wat je hartslag of bloeddruk is, hoeveel stappen je op een dag loopt of wat je insulinewaarde is: ze worden steeds vaker gebruikt. We praten met Mark Hoogendoorn, universitair docent Artificial Intelligence, en Heleen Riper, hoogleraar eHealth en klinische psychologie, over eHealth en de kansen en risico’s van big data in de gezondheidszorg.

Dossier: Fundamenten van de Maatschappij

Amsterdam I: GHB, de nieuwe heroïne?

In deze uitzending hadden we het over verdovende middelengebruik in Amsterdam én buiten de ring. Aan tafel zat Gemma Blok (UvA), zij deed onderzoek naar de heroïne epidemie in het Amsterdam van de jaren zeventig en tachtig. Hoe werd heroïne in Amsterdam geïntroduceerd en hoe werd het zo’n groot probleem? Ook aan tafel zat Ton Nabben (Bonger Instituut) die vertelde over zijn nieuwe onderzoek naar GHB-gebruik op het platteland. Over Amsterdams GHB-gebruik is veel bekend, maar hoe wordt er gebruikt in de dorpen? Nabben deed opzienbarende observaties en onderzocht waarom het zo’n groot probleem is.

Dit is de eerste uitzending in het dossier ‘Amsterdam’, de komende maanden zullen we nog twee afleveringen maken in dit dossier. Dus als je deze zomer met heimwee naar Mokum op een zonovergoten strand ligt te bakken, kun je alle afleveringen over onze stad achter elkaar beluisteren.

Dossier: Amsterdam