Emma van Veenen en Marie Beth van Egmond spreken met Djoeke van Netten over het paradox van het geheim; wat is een geheim en blijft het een geheim als iets al zichtbaar is geworden? De tochten van de voorcompagnieën naar het Oosten en het wel of niet kunnen weten waar men heen vaart. Lisa Kuitert weet ons meer te vertellen over de boekenmarkten van de negentiende eeuw in Nederlands-Indie. Ten slotte heeft Heidi Dorudi een mooie column over het grote verborgen verleden van vrouwelijke wetenschappers en uitvinders.

Deze zondag presenteerde Aafke Kok en Sander Westerveld een nieuwe uitzending in het dossier Water. Toepasselijk na deze koude week sprak natuurkundige Daniel Bonn over hoe het komt dat we over ijs kunnen schaatsen en over hoe Egyptenaren stukken steen makkelijker konden voortslepen door de woestijn doormiddel van water. Chemicus Bernd Ensing hield een pleidooi voor de scheikunde en legde ons uit wat water nou zo’n bijzondere stof maakt. De columnist van dienst van Matthijs Mul sprak over water wonderen.

Verkiezingen! Nog een paar dagen en dan mogen het vakje voor de naam van onze favoriete kandidaat op de kieslijst rood kleuren. Maar hebben we wel genoeg keuze? Lijken de kandidaten niet teveel op elkaar? Over de selectie én het kamerwerk van etnische minderheden en vrouwen spraken we met Liza Mügge, Politicoloog aan de UvA. Daarnaast praten we met de makers van De Derde Kamer over de media en politieke campagnes.

Cliffhanger: Stemt onze vaste columnist Bart van Heerikhuizen nog steeds PvdA? Hij neemt ons mee in zijn denkproces voorafgaand aan het kiesmoment aankomende woensdag.

Heb jij wel eens een verkeersbord gejat? Wat doet het met de groep als iemand heel erg boos wordt? Of juist als iemand blij is? Vanochtend spraken Misha en Mirjam over maatschappelijke normen en emoties in een gloed nieuw dossier: de Norm van Waarde. Promovendus Florian Wanders (UvA) en sociaal-psycholoog Marc Heerdink (UvA) vertellen over hun onderzoek naar normen en de invloed op groepsdynamiek.

Florian Wanders doet onderzoek naar macht en normen. Hij vertelde over de verschillende effecten van normen in de groepsdynamiek en typisch norm onderscheidend gedrag.

Marc Heerdink, is gepromoveerd in de sociale psychologie op een onderzoek naar het effect van emoties op groepsdynamiek en dan vooral op conformiteit. Aan de hand van abstracte kunst onderzoekt hij de effecten van boosheid. Verder een bevlogen column van Heidi Dorudi over haar woede.

Luister het hieronder terug of abonneer je op de podcast in de iTunes store.

Deze aflevering van Radio Swammerdam gaat over een veelvoorkomende ziekte. Een ziekte die volgens het Ministerie van Volksgezondheid reden nummer 1 is voor ziekteverzuim. Depressie. Aan tafel zaten onderzoekers Femke Lamers, van het NESDA, de onderzoeksgroep bij de VU voor Depressie en Angst. Lamers onderzocht de verschillende vormen van depressie. En naast haar zat Eva Verbeek, vers gepromoveerd aan de VU op haar onderzoek naar de genetische achtergrond van depressie. In de column vertelde Gemma Venhuizen over haar eigen ervaringen met depressie, en het effect van licht op onze stemming. 

Presentatie was vandaag in handen van Henk Ruigrok van de Werven en Marie Beth van Egmond.

In deze eerste aflevering uit ons nieuwe dossier ‘op het slechte pad’ gingen Marie Beth van Egmond en Luuc Brans in gesprek met Bennett Kleinberg, promovendus aan de UvA en Eleni Braat, historica aan de Universiteit van Utrecht  over leugens, geheimen en de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), de voorloper van de AIVD.

Zij vroegen hen wat was de invloed was van de BVD op zijn werknemers en op de buitenwereld? En hoe je een leugenaar kunt herkennen in zijn taalgebruik en hoe we dit kunnen gebruiken om terrorisme te bestrijden?

Gemma Venhuizen verzorgde vandaag een prachtige bijpassende column over  liegen en nepnieuws:

 

 

Vandaag gingen Mirjam van Zuidam en Henk Ruigrok van der Werve in gesprek met UvA-wetenschapsters Hülya Kosar-Altinyelken en Imane Oulali over racisme, segregatie en het onderscheidt tussen “witte”en “zwarte” scholen. Zij vroegen hen wat er mis is met segregatie en waarom labels als “wit” en “zwart” bijdragen aan racisme.
 

Bas Belleman verzorgde vandaag een intrigerende column over racistische connotaties.

 

Bedplassen, waanbeelden over octopussen en haat jegens ouders; de antipsychiatrie pleitte er in de jaren 60 en 70 voor dat psychiatrisch patienten hun klachten meer moesten omarmen dan zich vol te laten stoppen met medicijnen. De naamgever van het dossier Baas in eigen brein, Gemma Blok, was te gast bij Radio Swammerdam. Zij schreef haar proefschrift over de antipsychiatrie tussen 1965-1985 in Nederland.

Henk en Mirjam spraken met Gemma over hervormingen in de psychiatrie in de jaren zestig en zeventig. Wat houdt die antipsychiatrie precies in? En wat is ervan over gebleven?  Verder spraken zij over de gekkenkrant, shocktherapie en gezinstherapie.

Verder maakte Misha en Henk een reportage bij centrum de Brouwerij, een instelling die anno 2016 de GGZ wil hervormen. Luisteren dus!

We hebben allemaal wel iets met dieren… Om te vertroetelen, om naar te kijken, of op ons bord om op te eten. Hoe staat het met de verhouding tussen mens en dier? Staan we nog steeds bovenaan in het dierenrijk of wordt het tijd om van dit idee af te stappen?

Froukje en Elmer praatten hierover met hoogleraar Maarten van Reesink over zijn specialisme Animal Studies en psycholoog en filosoof Esteban Rivas, die alles kon vertellen over de sociale intelligentie van dieren; van mensapen en olifanten tot en met honden en vogels. Op veel vlakken zaten onze gasten op één lijn, maar over het verschil tussen dier en mens op het gebied van taal konden zij het toch niet helemaal eens worden.
Ook las onze columniste geurhistorica Caro Verbeek een prachtige column voor over hoe wij mensen misschien een voorbeeld kunnen nemen aan dieren wat betreft het aan elkaar ruiken.

Luisteren dus!

Elmer Rikhof en Luuc Brans praten met Dr. Victor Kal, UvA docent wijsbegeerte, over wat er nodig is voor een succesvolle revolutie. Bas Belleman, onze vaste columnist, leest en bespreekt het anti-revolutionaire sonnet 76 van Shakespeare. Luister de uitzending op Soundcloud of via de podcast.

Voor de meeste mensen zijn theocratie en democratie begrippen die absoluut niet samengaan. Dr. Victor Kal denkt hier anders over. In zijn optiek maakt religiositeit juist het kritische denken mogelijk, kritisch denken dat de basis vormt voor onze liberale democratie. Bij Kal ligt in het kritische denken een groot revolutionair potentieel, zonder welk de liberale democratie ten dode is opgeschreven. Maar wat is dit revolutionair potentieel nu precies? Hoe zit de revolutionaire mens in elkaar? Wat gaat zij doen? En hoe verhoudt een dergelijke revolutie zich tot andere revoluties zoals de proletarische of de fascistische.