Binnnen deze aflevering duiken we in ons rechtsysteem; hoe werkt het? hoe zit het met de hoge werkdruk? en wat biedt mindfulness voor eventuele oplossingen? Ook worden thema’s als vergeving en de toekomst van het recht aangesneden. We doen dit samen met Klaartje Freeke en Wikke Monster, beiden strafrecht advocaten en mediators bij Freeke & Monster meden oprichters van de stichting Lawyers as Changemakers.

Waarom zijn vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd in de geschiedenisboeken? Om meer licht te werpen op bijzondere vrouwen gingen Marie Beth van Egmond en Nathalie Janssen in gesprek met Hoogleraar Oude Geschiedenis Emily Hemelrijk. Zij sprak over hoe inscripties ons iets kunnen leren over de werk/huisvrouw-verhouding van vrouwen in het Romeinse rijk.  Schrijfster en Historica Maite Karssenberg schrijft momenteel een biografie over Geertruida Kapteyn-Muysken. Ze legde ons uit wat deze vrouw, en het onderzoek doen naar vrouwen in de geschiedkunde zo mooi, moeilijk en belangrijk maakt.

Emma van Veenen en Marie Beth van Egmond spreken met Djoeke van Netten over het paradox van het geheim; wat is een geheim en blijft het een geheim als iets al zichtbaar is geworden? De tochten van de voorcompagnieën naar het Oosten en het wel of niet kunnen weten waar men heen vaart. Lisa Kuitert weet ons meer te vertellen over de boekenmarkten van de negentiende eeuw in Nederlands-Indie. Ten slotte heeft Heidi Dorudi een mooie column over het grote verborgen verleden van vrouwelijke wetenschappers en uitvinders.

Deze zondag presenteerde Aafke Kok en Sander Westerveld een nieuwe uitzending in het dossier Water. Toepasselijk na deze koude week sprak natuurkundige Daniel Bonn over hoe het komt dat we over ijs kunnen schaatsen en over hoe Egyptenaren stukken steen makkelijker konden voortslepen door de woestijn doormiddel van water. Chemicus Bernd Ensing hield een pleidooi voor de scheikunde en legde ons uit wat water nou zo’n bijzondere stof maakt. De columnist van dienst van Matthijs Mul sprak over water wonderen.

Een ode aan onzekere wetenschap in een ruizige wereld. Sarah Durston vertelt over het gevaar van reductionisme en waarom we bijvoorbeeld niet het brein als een computer moeten zien. Alexander Ly geeft een pleidooi voor onzekerdere statistiek. Gepresenteerd door Marie Beth van Egmond en Nathalie Janssen, met een column van Milan Theunissen van Manen.

Sander Westerveld en Marie Beth van Egmond spreken met Arnold Hoogerwerf over supranormale prikkels en hoe deze toegepast kunnen worden op kunst en culturele uitingen. Steije Hofhuis, historicus én Swammerdammer van het eerste uur, spreekt over heksenvervolging in de vroeg moderne periode en hoe een cultureel darwiniaanse theorie de heksenjacht kan verklaren. Onze vaste columnist, Bart van Heerikhuizen, heeft het deze week over de WODC affaire en onafhankelijkheid in de wetenschap.

Wat verbindt een socioloog en een theoretisch natuurkundige? Emergentie! Oftewel, ‘het totaal is meer dan de som der delen’.
Op de UvA wordt hard gewerkt om de algemene relativiteitstheorie van Einstein te vervangen door een nog completere theorie waardoor o.a. de zoektocht naar donkere materie gestaakt kan worden. Aan tafel deze zondag natuurkundige Manus Visser, PhD-student bij professor Erik Verlinde, die de revolutionaire theorie van emergente zwaartekracht vorig jaar ter wereld bracht. Sander en Nathalie spraken met hem over wat deze theorie betekent en ook over hoe het is om onderdeel te zijn van de hype die hieromheen is ontstaan.
Ook aan tafel netwerksocioloog Jeroen Bruggeman, over emergentie in sociale netwerken en over de nieuwe koers die sociologie volgens hem zou moeten varen.
Onze columnist Machiel Keestra voerde een pleidooi voor diversiteit vanuit de emergente voordelen van een divers netwerk, nadat de ‘Gewone Nederlander’ deze week weer het nieuws beheerste.

Heb je het idee dat jouw school je identiteit heeft beïnvloed? Weet je nog het verschil tussen het parlement en de regering? Over deze vragen en nog veel meer hebben Mirjam van Zuidam en Aafke Kok deze zondagochtend. Monique Volman, hoogleraar onderwijskunde en specialist ontwikkelingsgericht onderwijs, vertelt over identiteitsontwikkeling bij kinderen. Clara van Boxtel is hoogleraar vakdidactiek en directeur van het Landelijk Expertisecentrum Mens- en Maatschappijvakken legt uit waarom het onderwijs gezien kan worden als een zaklamp.

In deze aflevering gaat Emma van Veenen samen met Sander Westerveld op zoek naar de invloed van zichtbare en onzichtbare externe factoren op ons leven. Of preciezer gezegd: op onze keuzevrijheid.

Daniel Mügge vertelt over de invloed van economische data op ons gedrag, Eva Groen-Reijman over het fenomeen nudging en de rol van dit fenomeen bij het maken van gezonde voedselkeuzes. Columnist Heidi Dorudi vult het gesprek aan met een column over aardbeienjam en de vraag hoeveel vrijheid er zit in keuzevrijheid.

Presentatie: Emma van Veenen en Sander Westerveld
Gasten: Eva Groen-Reijman en Daniel Mügge
Columnist: Heidi Dorudi

De eerste uitzending van het nieuwe seizoen gaat over de evolutie van het brein. Aan tafel zitten twee wetenschappers die zich op zeer verschillende manier bezighielden met de vraag hoe het komt dat wij zo’n groot brein hebben. Karline Janmaat heeft veel veldwerk gedaan in de jungle, onder andere in Ivoorkust en Congo. Gewapend met een voice-recorder volgde zij wekenlang chimpansees en andere apensoorten. Zij vond onder andere dat de chimpansees vroeg opstaan om vijgen te zoeken, wat iets zegt over hun vermogen tot plannen. En dit vertelt ons weer iets over wanneer deze vaardigheid ontstaan is in de evolutie van ons brein.
Frank Jacobs onderzoekt het brein in het laboratorium. Het genoom van mensen en primaten is bijna hetzelfde, het verschil in breingrootte lijkt te ontstaan door het verschil in ‘gen-expressie’, dus of bepaalde schakelaartjes in het genoom uit of aan staan. Om dit te onderzoeken kweekt Jacobs in zijn laboratorium mini-breintjes, ter grootte van een speldenknop, van zowel mensen als primaten, om het genoom (het bouwplan) te kunnen vergelijken met de uitvoering.
Verder een mooie column van Bart van Heerikhuizen over de evolutietheorie in de sociologie, en een gastbijdrage van de Science Sisters (Nina & Jessie van Hattum).
Gasten: Frank Jacobs & Karline Janmaat
Presentatie: Sander & Marie Beth
Columnist: Bart van Heerikhuizen