Als je door de stad fietst, maak je continue beslissingen zonder dat je je hier bewust van bent. Hoe doen we dit en wat is de rol van het brein hierin? Bauke Kok en Corto Blommaert spreken hierover met filosoof en neurowetenschapper Jelle Bruineberg. Met Marie Deserno, psycholoog, bespreken we een nieuwe methode om te kijken naar psychologische stoornissen.

Een ode aan onzekere wetenschap in een ruizige wereld. Sarah Durston vertelt over het gevaar van reductionisme en waarom we bijvoorbeeld niet het brein als een computer moeten zien. Alexander Ly geeft een pleidooi voor onzekerdere statistiek. Gepresenteerd door Marie Beth van Egmond en Nathalie Janssen, met een column van Milan Theunissen van Manen.

Wat is onze plaats in het heelal? We weten dat het heelal enorm groot is, en alsmaar groter wordt. Misschien zijn er zelfs wel meerdere heelallen. Is het toeval dat ons heelal zo gevormd is dat er zelfs leven kon ontstaan? En over leven gesproken, zijn wij eigenlijk de enigen, of moeten we die plaats delen met andere, buitenaardse levensvormen? Een heleboel vragen, waar Aafke Kok en Marie Beth het deze aflevering over hebben met theoretisch fysicus Jan Pieter van der Schaar en emeritus hoogleraar moleculaire cytologie Nanne Nanninga.

De islam wordt door velen gezien als een patriarchale, agressieve en gewelddadige religie, die vrouwen en homo’s onderdrukt. Het beeld van de islam als een sensuele en seksuele losbandige religie is minder bekend bij het grote publiek. Maar krap een eeuw geleden stond de islam juist bekend als een lakse religie, met veel vrijheden en op seksueel gebied juist heel toegeeflijk. Partnerruil werd aangemoedigd, en homofilie getoleerd.

Michiel Leezenberg schreef een boek over seks en politiek in de islam: De Minaret van Bagdad. In deze uitzending vertelt hij over de vaak verborgen geschiedenis van de islam, losbandigheid en waarom we de islam in het Westen tegenwoordig zo beperkt zien. Heidi Dorudi maakte voor de uitzending een zeer persoonlijke column over haar opvoeding in Iran en hoe het is om Perzisch te zijn in het Westen.

Deze uitzending werd gepresenteerd door Froukje Waterbolk en Elmer Rikhof.

Soms vliegt hij, soms lijkt hij stil te staan, en in een angstaanjagend tempo tikt hij weg: de tijd. In deze uitzending stond Swammerdam volledig in het teken van dit verwarrende – en daardoor oneindig interessante – fenomeen. Mirjam en Elmer gingen op bezoek bij filosofe Joke Hermsen, auteur van het boek Kairos. In haar atelier gingen zij in gesprek over de tijd als filosofisch concept. En vragen haar: bestaat er zoiets als het juiste moment?
Ook gingen Marie Beth en Henk gingen op zoek naar het Eureka-moment bij wiskundigen, en maakten hierover een reportage.

En onze columniste Gemma Venhuizen droeg haar column over het juiste moment voor.

Presentatie: Mirjam van Zuidam en Elmer Rikhof
Column: Gemma Venhuizen
Techniek: Marie Beth van Egmond, Mirjam van Zuidam en Luuc Brans
Reportage: Henk Ruigrok van der Werven en Marie Beth van Egmond

 

 

Afbeelding: Jamie Matthews (CC license: by-nc-sa)

Wat hebben porno en spirituele ervaringen met elkaar te maken? Voordat je fantasie op hol slaat: ze werden dit jaar beiden onderzocht op LowLands!

David Maij (UvA) deed onder de LowLandsgangers onderzoek naar oud-of-body-ervaringen met de zogenaamde God-Helm en Jolien Arendsen (VU) onderzocht het pornokijkgedrag van de feestbeesten.

Marie Beth en Misha spraken hen bij ons aan tafel in de OBA in het kader van het dossier Baas in Eigen Brein.

Ook plaatst onze vaste columnist en promovendus in de neurowetenschappen Sicco de Knecht weer een kritische noot bij ontwikkelingen in de academische wereld. Luister de column hier terug:

Andre Hazes, wie houdt er nou niet van dit legendarisch figuur en zijn muziek? Vandaag hadden Luuc Brans en Maureen Voestermans het in deze laatste aflevering van het dossier Amsterdam met antropologe Irene Stengs over het fenomeen Hazes en de volkse cultuur daaromheen. Ze ging naar concerten, mengde zich met fans en schreef een prachtig portret van de cultuur rondom de populairste Nederlandse artiest van de afgelopen decennia. Hazes kwam natuurlijk uit de Pijp, vroeger een echte volkswijk. Met Clé Lesger praten we over de wijken van Amsterdam en de ruimtelijke segregatie in Amsterdam in historisch perspectief. De grachtengordel zat weliswaar toen ook al vol met rijke stinkerds, maar tegelijkertijd woonden tussen alle rijke lui ook mindergestelden en paupers in de arme achtersteegjes en tussenstraten. Hoe deze groepen zich vermengden, of juist niet, en wat ons dit leert de huidige gevreesde deling van de stad tussen arm en rijk is onderwerp van het gesprek met Clé.

Daarnaast een bijzondere column van geurhistorica Caro Verbeek over de geuren van Amsterdam. Zij liet ons wat ruiken en in haar column waren soundscapes verwerkt van haar studenten. Speciale dank voor de eerste soundscape aan Julia Kantelberg, Jennifer Neerings, Annelies Wester en Clara van Wijk, Voor de tweede soundscape, opgenomen bij de OBA, danken we Danique Toen, Stijn Lebouille, Kayleigh Schoorl en Najim Moussa. Luister hier haar column terug:

Vergeet niet te abonneren op onze podcast in iTunes of op Stitcher.

Apps op je smartphone die meten hoe gestrest je bent, wat je hartslag of bloeddruk is, hoeveel stappen je op een dag loopt of wat je insulinewaarde is: ze worden steeds vaker gebruikt. We praten met Mark Hoogendoorn, universitair docent Artificial Intelligence, en Heleen Riper, hoogleraar eHealth en klinische psychologie, over eHealth en de kansen en risico’s van big data in de gezondheidszorg.

Luister hier alleen de column van Sicco de Knecht, die zich met recht bekommert om onze privacy:

Luister ook naar de gerelateerde uitzending van vorige week en andere relevante eerdere afleveringen zoals Zijn wij Big Data? Achter de Schermen van Google’s algoritmes, zorgen over zorgrobots en wat gebeurt er achter de tralies?

Abonneer op onze podcast via bijvoorbeeld iTunes en Stitcher.

In Radio Swammerdam spraken Tim Wagemaker en Elmer Rikhof met filosoof Michiel Leezenberg over de Islamitische filosofie. Kan daarin een legitimatie gezocht worden voor het geweld van IS? En, welke academische traditie kent de Islam? Is het niet zo dat de Islam in de Middeleeuwen misschien wel toleranter was dan de Christelijke traditie uit die tijd? Een gesprek over Said Qutb, Ibn Tamiyya en andere islamitische denkers.  Helaas is omtechnische redenen het eerste gedeelte van het gesprek weggevallen. De uitzending begint nu met de vraag hoe de Islam voor sommigen verworden werd tot een politieke ideologie waarin geweld gelegitimeerd kan worden.

Vergeet niet dat je je ook op onze podcast kan abonneren via iTunes en Stitcher

Radio Swammerdam verzorgde voor de speciale afleveringen van Ritme van de Stad van AmsterdamFM vanuit het Maagdenhuis dagelijks een item waarin de gebeurtenissen rond de bezetting van het Maagdenhuis op een wetenschappelijke manier worden belicht.
Redacteur Eveline van Rijswijk ging vandaag op bezoek bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis te Amsterdam, waar allerlei archiefmateriaal te vinden is over die eerdere Maagdenhuisbezetting, in 1969. Ze sprak met onderzoeksdirecteur prof.dr. Leo Lucassen, die haar ook een pamflet liet zien uit 1969. 
Komen de spandoeken van de Maagdenhuisbezetting van 2015 daar misschien ook ooit terecht?