Taal En Politiek

In deze uitzending praten Aafke Kok en Josta Bosma met communicatiewetenschapper Bert Bakker over verschillen in taalgebruik van linkse of meer rechtse politici én krijgen we een spoedcursus speech schrijven van docent retorica Thomas van Neerbos. Dé uitzending als je iets wil leren over Taal en de Politiek.

Dossier: 2018 — 2019, Verborgen verhalen

Geld en Schuld

Emma van Veenen en Bauke Kok spraken met Bart Stellinga (15:58-35.03 en 45:00-56:00) over zijn promotie onderzoek over financiële waarderingssystemen en keek naar de economische crisis van 2007 tot 2009. Hoe ontstond deze en welke maatregelen hebben beleidsmakers inmiddels genomen? Daarnaast sprak Emma met Alberto Feenstra (2:05-15:50 en 38:50-45:00) over zijn onderzoek naar de politieke economie van de Nederlandse staatsschuld tussen 1600 en 1795. Milan Teunissen van Maanen (35:05-38:43) heeft het in haar column over het belang van datafiguren en kleurenschema’s in haar onderzoeksvoorstel.

Dossier: Los

Sociaal welzijn van LHB’s

We luisteren naar een opgenomen gesprek tussen Thomas Batelaan en Mirjam Fischer. Fischer is socioloog aan de Universiteit van Amsterdam en doet onderzoek naar de emancipatie en sociale positie van lesbische, homoseksuele en biseksuele mensen. Aafke Kok leest een column voor en gaat met Thomas in gesprek over hun eigen ideeën over het streven naar een ideale wereld.

Dossier: Los

Klimaat: vrees en verwondering

Het naderend noodlot van onze opwarmende planeet is iets om te vrezen, maar ondertussen kunnen we ons ook verwonderen over de prachtige natuur op die planeet. Zoals over intelligente planten (interview Martijn Rep, va. 01:28) en hagedissen op de Nederlandse Antillen (interview Wendy Jesse, va. 17:11). Geert van der Meulen (va. 39:33) vertelt over zijn plan om Nederland te wapenen tegen een zeespiegelstijging van 10 meter. Met een column van Tessa Sparrenboom.

Dossier: Los

Donkere Materie Deel 2 – Verborgen Verhalen

Het vervolg van de aflevering ‘Donkere Materie’ van 20 januari 2019. Geertje Tijsma en Bauke Kok spreken samen met Jaco de Swart en columnist Sicco de Knecht over de ontwikkeling in het onderzoek naar donkere materie. Jaco de Swart is promovendus aan de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica aan de UvA en gespecialiseerd in de geschiedenis en de filosofie van donkere materie. Sicco de Knecht stelt in zijn column de vraag of we wel naar het begin en het eind moeten kijken.

Dossier: Verborgen verhalen

Taalverwerving en neuroficatie – Onderwijs V

Hoe leert een kind een taal spreken? Bauke en Josta spreken promovendus taalwetenschap Sybren Spit over zijn onderzoek naar taalverwerving bij jonge kinderen. Machiel Keestra, een van onze vaste columnisten, krijgt deze aflevering een keer de spotlight: Bauke vraagt hem over zijn onderzoek naar interdisciplinariteit aan de University of Pittsburg. Hoe beïnvloedt de opkomst van de neurologie andere wetenschappen eigenlijk?

Dossier: Onderwijs

De Natuur Nabouwen – Denken met Computers IV

Aafke Kok en Geertje Tijsma hebben computationeel bioloog Jaap Kaandorp (UvA) en Pieter Rein ten Wolde (AMOLF) te gast. Ze spreken over een zwerm robotjes, het Turingpatroon, en het bouwen van een kunstmatige cel. De column van Anna-Luna Post gaat over Frankenstein, over het grote verlangen om de natuur te kennen.

Dossier: Denken met computers

Beeldanalyse – Denken met computers III

Cees Snoek en Eef Masson zijn te gast bij Emma van Veenen en Thomas Batelaan, om te praten over beeldanalyse. Wie bekijkt de immense hoeveelheid beeld die beveiligingscamera’s dag in dag uit vastleggen? En de vele meters film in onze filmarchieven? Waarschijnlijk niemand. Cees Snoek bespreekt hoe geautomatiseerde systemen die analyse op zich zouden kunnen nemen, en waarom ze dat op dit moment nog niet kunnen. Eef Masson legt uit hoe de technieken die daarbij komen kijken een rol spelen in de omgang met filmarchieven.

Dossier: Denken met computers

Donkere materie

We weten dat het er is, anders klopt er vanalles niet in het heelal. Maar wat is het dan? We gaan op zoek naar donkere materie, in verre sterrenstelsels en diep onder de grond. Geertje en Corto bespreken het met astrofysicus Jacco Vink en deeltjesfysicus Patrick Decowski. Met een column van Bas Belleman over donkere materie in Shakespeare.

Dossier: Verborgen verhalen

Vondel Versus de VOC

Thomas Batelaan praat met Marrigje Paijmans over koloniale kritiek uit de zeventiende eeuw. Bauke Kok is tweede presentator. Namen als Foucault en Vondel komen aan bod. hoe bekritiseerde zij het kolonialisme in de 17de eeuw? De column van Sicco de Knecht sluit mooi op het onderwerp aan. Sicco bevraagt bepaalde straatnamen; welk verhaal zit er achter? en willen we wel in een straat wonen vernoemd naar omstreden geschiedenis figuren? Een diverse uitzending over een belangrijk onderwerp! luisteren dus!

Dossier: Verborgen verhalen

Beweging waar je niet bij stilstaat – Bloed, Zweet en Data II

Achter de meest simpele bewegingen gaat een wereld van complexiteit schuil. De slag van een professionele roeier kost jaren van training en hoewel robots ons allang inmaken met schaken, zijn we hen nog gemakkelijk de baas als het aankomt op het maken van een wandelingetje. Lotte Lintmeijer en Sjoerd Bruijn, beiden beweginswetenschappers aan de VU, zijn te gast bij Josta en Emma om te praten over de perfecte roeislag en het wonderbaarlijke menselijke vermogen om te lopen zonder om te vallen.

Dossier: Bloed, Zweet en Data

De Ontwrichte Samenleving

Hoe kunnen we de democratie redden? Corto en Djuna spreken met Anatol Itten over zijn boek Overcoming Social Division. Dat ons leert dat mediation één van de belangrijkste gereedschappen is die we hebben. De column is van de hand van Machiel Keestra en gaat o.a. over zijn Keti Koti tafel dialoog. En een deel van O Radiant Dawn is te horen, uitgevoerd door het Amsterdams Studenten Koor.

De boektip die Anatol bespreekt is: Uncivil Agreement: How politics became our identity van Lilliana Mason.

Dossier: Los

Wees mindful binnen het recht

Binnen deze aflevering duiken we in ons rechtsysteem; hoe werkt het? hoe zit het met de hoge werkdruk? en wat biedt mindfulness voor eventuele oplossingen? Ook worden thema’s als vergeving en de toekomst van het recht aangesneden. We doen dit samen met Klaartje Freeke en Wikke Monster, beiden strafrecht advocaten en mediators bij Freeke & Monster meden oprichters van de stichting Lawyers as Changemakers.

Dossier: Los

Het computationele brein: psychologische netwerken en vrije energie – Denken met computers II

Als je door de stad fietst, maak je continue beslissingen zonder dat je je hier bewust van bent. Hoe doen we dit en wat is de rol van het brein hierin? Bauke Kok en Corto Blommaert spreken hierover met filosoof en neurowetenschapper Jelle Bruineberg. Met Marie Deserno, psycholoog, bespreken we een nieuwe methode om te kijken naar psychologische stoornissen.

Dossier: Denken met computers

Nationalisme – Verborgen Verhalen

Thomas Batelaan en Emma van Veenen ontvangen Jan Rock, universitair docent Nederlandse Letterkunde aan de UvA. Hij onderzoekt de opkomst en ontwikkeling van nationalisme. In de uitzending geeft hij een beknopte geschiedenis van drie eeuwen nationalisme, bespreekt de rol van de aria “amour sacré de la patrie” in de Belgische revolutie van 1830 en praat en passant twee wereldoorlogen aan elkaar. Tot slot komt ook hedendaags Nederlands nationalisme van Geert Wilders en Thierry Baudet aan bod.

Dossier: Verborgen verhalen

Meer dan het brein

Geertje Tijsma spreekt met Geert Glas en Marleen van Tetering over hoe er meer is dan slechts het brein, de omgeving is minstens zo belangrijk bij het begrijpen van de menselijke psyche. Hoe beïnvloedt dit de ontwikkeling bij kinderen?

Dossier: Onderwijs

Wetenschap in de sport van trainen tot revalidatie – Bloed, Zweet en Data I

Josta Bosma en Emma van Veenen spreken met Tom Stevens, onderzoeker bij het Instituut Sport en Bewegen aan de Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Hij vertelt ons hoe het monitoren van voetballers hen kan helpen hun spel effectiever te maken. Hoogleraar Revalidatieonderzoek Thomas Janssen vertelt hoe hij patiënten die lijden dwarslaesie helpt op paralympisch niveau te spelen. Verder een column van Bas Belleman over de ethiek van doping — maar niet zoals je zou denken.

Dossier: Bloed, Zweet en Data

Groeipijn – Verborgen Verhalen

Hoe kan je groeien in je werk, zonder door te slaan? De sleutel volgens Menno de Bree is om je werk niet al te serieus nemen. Het komt erop aan om je werk vooral niet als een passie of roeping gaan zien. Daarbij aansluitend stelt Wilma de Rek dat veel problemen rondom moderne ziekten als burn-out, depressie en overspannenheid samenhangen met het gat tussen wat we ons lichaam aandoen en waar dat lichaam voor is gemaakt. Haar oplossing? Leef als een beest. Zij worden geïnterviewd door Corto en onze gastredacteur Djuna.

Dossier: Verborgen verhalen

Taaltechniek en taalbegrip – Denken met computers I

Wat hebben taal en technologie met elkaar te maken? Bauke Kok en, weer even terug bij Radio Swammerdam, Marie Beth van Egmond bespreken dit met Antske Fokkens, taalwetenschapper aan de VU, en Piek Vossen, hoogleraar computationele lexicologie aan de VU. Antske Fokkens doet onderzoek naar stereotypering van moslims in de media. Met Piek Vossen bespreken we het vermogen van computers om met taal om te gaan. De columnist van deze uitzending is Sicco de Knecht, hij spreekt over de paniek die twee onderhandelende chatbots veroorzaakte.

Dossier: Denken met computers

Sociale interacties op de basisschool kruipen onder de huid – Onderwijs IV

In de vierde aflevering van het dossier onderwijs spraken Geertje Martens en Bauke Kok met Marieke Buil (VU) over de gevolgen van pesten en met Rianne Bosman (UvA) over de relatie tussen leraren en leerlingen op de basisschool. De column was van Bas Belleman waarin hij sprak over Klein Duimpje.

Dossier: Onderwijs