Los

Verborgen Verhalen: Het Russische verleden

In de eerste uitzending van Mathijs gaat hij in gesprek met Ruslandkenner Marc Jansen, die het boek ‘De toekomst die nooit kwam’ schreef. Samen met Geertje praten ze over de Romanovs, Stalin en hoe het Rusland van nu omgaat met haar bloedige geschiedenis. Of hoe ze dat beter zou kunnen doen. De column is van Machiel Keestra, de laatste die hij als vaste columnist voordraagt.

Dossier: Los

Dublinverordening en het Gemeenschappelijk Europees Asielsysteem

Welke Europese lidstaat is verantwoordelijk voor welke asielzoeker? Verse redacteur Lianne en co-presentator Bauke zoeken het uit. Ze spreken met Hemme Battjes en Jeroen Doomernik. Battjes is hoogleraar Europees Migratierecht (UvA) en Doomernik migratieonderzoeker bij Politieke Wetenschappen van de Vu en levert ook een bijdrage aan een evaluatie van het Europees Asielzoekerssysteem. Het gesprek gaat over over migratie, Europa en de Dublinverordening, die bepaalt dat asielzoekers asiel moeten aanvragen in het eerste land waar ze doorheenkomen. De column is van Anna Luna Post.

Dossier: Los

Hooikoorts

‘April is the cruellest month’ dichtte T.S. Eliot. Dat had misschien te maken met de Eerste Wereldoorlog en de verscheurde psyche van de moderne mens (wie zal het zeggen?), maar in deze uitzending verkennen we een prozaïscher aspect van de wreedheid van het voorjaar: hooikoorts. Aafke praat over kelen, pollen en neuzen met Bas van Geel, universitair hoofddocent paleo-ecologie, en Wytske Fokkens, hoogleraar keel-, neus- en oorheelkunde.

Dossier: 2018 — 2019, Los

Invloed van de Media

Wat is de invloed van de media op de publieke opinie? En wat zijn de afwegingen die een journalist maakt? Deze uitzending spreken Geertje Tijsma en Bauke Kok over de invloed van de media op de samenleving. Alyt Damstra (UvA) doet in haar promotie onderzoek naar de invloed van economisch nieuws op de publieke opinie. Daarnaast kijkt ze ook naar hoe de relatie is tussen politieke partijen als de PVV en de FVD en de media. Sicco de Knecht, hoofdredacteur van Science guide, is ook te gast. Hij sprak over de rol van journalisten en welke afwegingen er in de journalistiek worden gemaakt.

Dossier: 2018 — 2019, Los

Taal en Politiek: Europa

Bauke Kok en Josta Bosma spreken met Virginie Mamadouh, universitair hoofddocent Politieke en Culturele Geografie aan de Universiteit van Amsterdam. Zij spreken over de rol van taal in de Europese Unie, in het licht van de de Europese verkiezingen van 23 mei aanstaande. De column is van Machiel Keestra.

Zie voor het besproken Vademecum van het Mime-project: www.mime-project.org/vademecum/
en voor het boek over Europese Kwesties: www.europesekwesties.eu/

Dossier: Los

Radio in oorlogstijd: Radio Oranje


Onze 5 mei uitzending staat geheel in het teken van radio in oorlogstijd. Bauke Kok spreekt met hoogleraar Geschiedenis van Radio en Televisie Huub Wijfjes over Radio Oranje aan de hand van verschillende fragmenten van Radio Oranje, radiocabaret en propagandaliederen.

Dossier: 2018 — 2019, Specials

Feiten

Wat is de definitie van het begrip “feit” eigenlijk? Emma van Veenen sprak hierover met Sjang ten Hagen. In zijn promotieonderzoek aan de UvA kijkt hij onder andere naar hoe de definitie van het begrip “feit” vanaf de 19e eeuw veranderd is. Ook te gast is Chunglin Kwa, docent Science and Technology Studies aan de UvA en schrijver van het boek: Wat is Waarheid? Aafke Kok geeft in haar column een advies aan wetenschappers over het factchecken van haar artikelen.

Dossier: 2018 — 2019, Los

Religie en moderniteit, hervorming of fundamentalisme?

Ammeke Kateman en Lourens Minnema zijn te gast bij Geertje en Emma. Ze spreken over de rol van fotografie in Islamitische reisverslagen en over de Egyptische Islam-hervormer Mohammed Abdul. Dat geeft aanleiding tot een algemene discussie over religie, (post)moderniteit, hervorming en fundamentalisme. Hoe gaan verschillende religies om met de confrontatie met moderne samenlevingen en wetenschap? En welke rol spelen politiek en kolonialisme daarbij? Columnist Machiel Keestra doet een goed geïnformeerde duit in het zakje met scherpe vragen en een column over de functie van moraliserende religie voor het oplossen van coördinatieproblemen in complexe vroege samenlevingen.

Dossier: Los

Filmtheorie en VR

Bauke Kok spreekt met docent Mediastudies Blandine Joret over filmcriticus André Bazin, zijn sociale opvatting over realisme en wat die kan betekenen voor Virtual Reality. De column is van Aafke Kok, die wel wat minder realistische films zou willen.

Dossier: Los

Geld en Schuld

Emma van Veenen en Bauke Kok spraken met Bart Stellinga (15:58-35.03 en 45:00-56:00) over zijn promotie onderzoek over financiële waarderingssystemen en keek naar de economische crisis van 2007 tot 2009. Hoe ontstond deze en welke maatregelen hebben beleidsmakers inmiddels genomen? Daarnaast sprak Emma met Alberto Feenstra (2:05-15:50 en 38:50-45:00) over zijn onderzoek naar de politieke economie van de Nederlandse staatsschuld tussen 1600 en 1795. Milan Teunissen van Maanen (35:05-38:43) heeft het in haar column over het belang van datafiguren en kleurenschema’s in haar onderzoeksvoorstel.

Dossier: Los

Sociaal welzijn van LHB’s

We luisteren naar een opgenomen gesprek tussen Thomas Batelaan en Mirjam Fischer. Fischer is socioloog aan de Universiteit van Amsterdam en doet onderzoek naar de emancipatie en sociale positie van lesbische, homoseksuele en biseksuele mensen. Aafke Kok leest een column voor en gaat met Thomas in gesprek over hun eigen ideeën over het streven naar een ideale wereld.

Dossier: Los

Klimaat: vrees en verwondering

Het naderend noodlot van onze opwarmende planeet is iets om te vrezen, maar ondertussen kunnen we ons ook verwonderen over de prachtige natuur op die planeet. Zoals over intelligente planten (interview Martijn Rep, va. 01:28) en hagedissen op de Nederlandse Antillen (interview Wendy Jesse, va. 17:11). Geert van der Meulen (va. 39:33) vertelt over zijn plan om Nederland te wapenen tegen een zeespiegelstijging van 10 meter. Met een column van Tessa Sparrenboom.

Dossier: Los

De Ontwrichte Samenleving

Hoe kunnen we de democratie redden? Corto en Djuna spreken met Anatol Itten over zijn boek Overcoming Social Division. Dat ons leert dat mediation één van de belangrijkste gereedschappen is die we hebben. De column is van de hand van Machiel Keestra en gaat o.a. over zijn Keti Koti tafel dialoog. En een deel van O Radiant Dawn is te horen, uitgevoerd door het Amsterdams Studenten Koor.

De boektip die Anatol bespreekt is: Uncivil Agreement: How politics became our identity van Lilliana Mason.

Dossier: Los

Wees mindful binnen het recht

Binnen deze aflevering duiken we in ons rechtsysteem; hoe werkt het? hoe zit het met de hoge werkdruk? en wat biedt mindfulness voor eventuele oplossingen? Ook worden thema’s als vergeving en de toekomst van het recht aangesneden. We doen dit samen met Klaartje Freeke en Wikke Monster, beiden strafrecht advocaten en mediators bij Freeke & Monster meden oprichters van de stichting Lawyers as Changemakers.

Dossier: Los

Bijbels, computers en kwetsbare kerken

De kersverse redacteur Bauke Kok praat met Herman Wesselink en Christiaan Erwich over religieus erfgoed. Over hoe je de ‘wie is wie’ vraag bij psalmen beantwoordt met een computer, en over de kwetsbare positie van kerkelijk erfgoed. Ook voor het eerst deze uitzending een column van Anna-Luna Post waarin ze een oproep doet tot een wetenschappelijke reformatie. Met co-presentatie van Nathalie Janssen.

Dossier: Los

Radio Swammerdam zoekt radiomakers!

Radio Swammerdam zoekt nieuwe radiomakers!

Wij zijn op zoek naar iemand

• met een voorliefde voor zowel wetenschap als radio,

• die studeert of net afgestudeerd is,

• twee zondagochtenden per maand beschikbaar is vanaf september,

• ook beschikbaar is in juni voor de inwerkperiode.

Wij bieden

een kans om wekelijks een uur lang, live in onze studio bij Salto, te praten met de meest fantastische wetenschappers uit Amsterdam en omstreken. Tegelijkertijd leer je om zowel te presenteren, te publiceren en de techniek, die bij een radio-uitzending hoort, uit te voeren. De podcast van de uitzending is daarna voor iedereen te beluisteren en te downloaden. In juni kun je samen met een van onze redacteuren samen een uitzending maken om je voor te bereiden op je eigen uitzendingen vanaf september. Daarnaast vergaderen we ongeveer één keer in de drie weken.

Je kunt solliciteren tot en met 5 april door een motivatiebrief en CV te sturen naar:  redactie@radioswammerdam.nl

Dossier: Los

Onzekere wetenschap in een ruizige wereld

Een ode aan onzekere wetenschap in een ruizige wereld. Sarah Durston vertelt over het gevaar van reductionisme en waarom we bijvoorbeeld niet het brein als een computer moeten zien. Alexander Ly geeft een pleidooi voor onzekerdere statistiek. Gepresenteerd door Marie Beth van Egmond en Nathalie Janssen, met een column van Milan Theunissen van Manen.

Dossier: Los

Parallellen in de biologie: ferrari-eiwitten en hyperaantrekkelijke motten

Over files in de cel praten Aafke kok en Emma van Veenen met Erwin Peterman, Vu professor natuurkunde in levende systemen. Een prikkelende column van Sicco de Knecht over het ingevoerde Bindenden Studie Advies. En ten slotte Michiel van Wijk van het IBED over seksferomonen bij onaantrekkelijke of juist hyperaantrekkelijke vrouwtjesmotten.

Dossier: Los

Emergentie: de gemene deler van zwaartekracht & sociale netwerken.

Wat verbindt een socioloog en een theoretisch natuurkundige? Emergentie! Oftewel, ‘het totaal is meer dan de som der delen’.
Op de UvA wordt hard gewerkt om de algemene relativiteitstheorie van Einstein te vervangen door een nog completere theorie waardoor o.a. de zoektocht naar donkere materie gestaakt kan worden. Aan tafel deze zondag natuurkundige Manus Visser, PhD-student bij professor Erik Verlinde, die de revolutionaire theorie van emergente zwaartekracht vorig jaar ter wereld bracht. Sander en Nathalie spraken met hem over wat deze theorie betekent en ook over hoe het is om onderdeel te zijn van de hype die hieromheen is ontstaan.
Ook aan tafel netwerksocioloog Jeroen Bruggeman, over emergentie in sociale netwerken en over de nieuwe koers die sociologie volgens hem zou moeten varen.
Onze columnist Machiel Keestra voerde een pleidooi voor diversiteit vanuit de emergente voordelen van een divers netwerk, nadat de ‘Gewone Nederlander’ deze week weer het nieuws beheerste.

Dossier: Specials

‘Alles is natuur’ – de verhouding tussen mens en natuur

Hoe staat de mens in verhouding tot de natuur? Een eeuwenoude vraag, uitgebreid besproken aan tafel bij Radio Swammerdam. Onze nieuwe redacteur Sander Westerveld en Misha Melita spraken met Erik de Jong, bijzonder hoogleraar bij Artis, die de relatie tussen cultuur en natuur onderzoekt. Waarom ligt Artis eigenlijk midden in de stad? En waarom houden mensen van natuur? Erik de Jong vertelt over het filosofische concept ‘Biophilia’, de liefde voor de natuur.
Een ander natuurgebied(je) midden in de stad is het nieuwe Anna’s Tuin en Ruigte, dat aangelegd is bij het Science Park in de Watergraafsmeer. Initiatiefneemster én PhD-student paleo-ecologie Milan Teunissen van Manen vertelt over wat deze plek voor haar en andere stadsbewoners betekent.
Ook ging Sander als reporter op bezoek bij Abel Jansma, die bij Anna’s Tuin en Ruigte bijen houdt.
Verder nog een column van onze nieuwe columniste Khadija al Mourabit, over praten met bomen. Hierin haalde zij Spinoza aan, die ook de conclusie van dit interessante gesprek inluidde: Alles is natuur en natuur is alles.

Presentatie: Misha Melita & Sander Westerveld
Gasten: Erik de Jong & Milan Teunissen van Manen
Columniste: Khadija al Mourabit
Techniek: Marie Beth van Egmond

Dossier: Los